07.03.2019

Jak bezpiecznie stosować środki ochrony roślin, żeby nie narazić się na przykre konsekwencje prawne?

Stosowanie środków ochrony roślin jest już oczywistością dla każdego rolnika. Herbicydy, fungicydy czy insektycydy stały się elementem agrotechniki na równi w uprawach rolniczych, sadowniczych czy warzywnych. Zaprawiamy także materiał siewny lub nasiona. Skoro użycie środków ochrony roślin jest powszechne, a przed ich stosowaniem nie ma już ucieczki, sprawdźmy, jakie prawa regulują stosowanie środków ochrony roślin i jakie normy prawne należy spełnić, aby opryski na pszenicę, rzepak czy kukurydzę, a także w sadach czy uprawach warzywnych były nie tylko bezpieczne dla uprawy i naszego zdrowia, ale także zupełnie zgodne z prawem.

STOSOWANIE ŚRODKÓW OCHRONY ROŚLIN ZGODNIE Z PRAWEM

 Środki ochrony roślin - jak stosować zgodnie z prawem?

Szkolenia dla profesjonalnych użytkowników środków ochrony roślin

Na etykietach preparatów ochrony roślin stosowanych w naszych gospodarstwach widnieje zapis „Środek przeznaczony do stosowania przez użytkowników profesjonalnych.” Już od wielu lat w Polsce i całej Unii Europejskiej rolnicy, aby kupować i stosować środki ochrony roślin klasyfikowane jako toksyczne albo bardzo toksyczne muszą ukończyć odpowiednie szkolenie. Do organizacji takich szkoleń uprawnione są między innymi Ośrodki Doradztwa Rolniczego (ODR). Przypomnijmy, że zaświadczenie o ukończeniu szkolenia zachowuje ważność przez okres 5 lat od dnia ukończenia szkolenia. By legalnie używać środki ochrony roślin, jesteśmy więc zobligowani przez prawo do okresowego powtarzania szkoleń. Gdzie znaleźć listę miejsc, gdzie można odbyć takie szkolenie? Każda z Wojewódzkich Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa prowadzi swoją oddzielną listę. Oto linki:

Ewidencja zabiegów ochrony roślin

Do obowiązków rolnika należy prowadzenie na bieżąco ewidencji zabiegów ochrony roślin. Należy ją przechowywać przez 2 lata i okazać do ewentualnej kontroli. Jest to prawo, które wprowadzono wraz z przepisami integrowanej ochrony roślin. Wymóg prowadzenia rejestru stosowanych środków ochrony roślin określa Ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz. U. poz. 455 z późn. zm.). Nie określono obowiązującej formy prowadzenia zapisków, jednak każda ewidencja powinna zawierać określone z góry informacje. Radzimy, by rejestr ten prowadzić w formie tabeli, która będzie zawierać kolumny odpowiadające na ewentualne pytania inspektorów:

  • w jakim terminie wykonano oprysk
  • jakiej uprawy dotyczy oprysk
  • jaka jest powierzchnia danej uprawy
  • na jakiej powierzchni danej uprawy wykonano zabieg środkiem ochrony roślin
  • jaki środek i w jakiej dawce zastosowano (l/ha lub kg/ha)
  • jaki jest powód zastosowania pestycydu
  • w jakiej fazie była roślina uprawna w momencie zabiegu
  • jaka była pogoda

Ewidencja może być prowadzona w zwykłym zeszycie, na kratkach w segregatorze, na specjalnych formularzach, czy w końcu w komputerze. Warto ewidencję zabiegów ochrony roślin prowadzić w specjalnym programie. Posłuży nam do tego świetnie na przykład Rolnikon [https://rolnikon.pl/]. Należy również pamiętać o przechowywaniu faktur za zakup środków ochrony roślin.

Przykładowa strona ewidencji zabiegów ochrony roślin.

Lp.

Termin zabiegu

Nazwa rośliny

Powierzchnia uprawy [ha]

Wielkość powierzchni, na której wykonano zabieg [ha]

Nr pola

Nazwa handlowa zastosowanego środka

Dawka [l/ha lub kg/ha]

Przyczyna zastosowania

Faza BBCH rośliny uprawnej

Pogoda

1.

20.03.2019

Pszenica ozima

10

5

90

Fundamentum 700 WG

0,3

Zwalczanie fiołka polnego, chabra bławatka, dymnicy pospolitej, bodziszka drobnego (chwastów dwuliściennych)

BBCH 21 (faza początku krzewienia)

Lekko pochmurno, bez opadów, temperatura 12 stopni celcjusza, wiatr 1 m/s

Przegląd opryskiwacza i jego atest

Opryskiwacz do środków ochrony roślin przechodzi przegląd okresowy i jest atestowany jak wiele innych maszyn, urządzeń czy pojazdów. Nowy opryskiwacz posiada atest na 5 lat. Starsze opryskiwacze powinny być poddawane badaniom okresowym raz na 3 lata. Jednocześnie trzeba podkreślić, że sprawa dotyczy wszystkich typów maszyn - opryskiwaczy podpinanych pod ciągnik, samobieżnych oraz sadowniczych. Nie trzeba też nikogo przekonywać, że dobry stan opryskiwacza może mieć kluczowe znaczenie podczas zabiegów ochrony. Przy okazji nie powinniśmy zapominać o gruntownym myciu opryskiwacza, gdy nie ma być on używany przez dłuższy czas, na przykład na zimę. Należy wtedy zainteresować się specjalnymi preparatami do mycia opryskiwaczy, które zapewnią właściwą konserwację urządzenia. Jednym z takich produktów jest CleanSpeed.

Przegląd i atest dla zaprawiarek i innych urządzeń do oprysków środkami ochrony roślin

Musimy także pamiętać, że obowiązkowym badaniom okresowym raz na 5 lat podlegają także zaprawiarki, czyli urządzenia przeznaczone do zaprawiania nasion czy materiału siewnego. Podobnie taki przegląd i odnowienie atestu muszą przejść instalacje przeznaczone do stosowania środków ochrony roślin w formie oprysku w tunelach foliowych i w szklarniach. Nie musimy za to prowadzić przeglądów i atestować opryskiwaczy plecakowych.

Bezpieczne przechowywanie środków ochrony roślin

Także przechowywanie pestycydów musi być bezpieczne i prowadzone w oparciu o specjalistyczne przepisy - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 maja 2013 r. w sprawie sposobu postępowania przy stosowaniu i przechowywaniu środków ochrony roślin. Prawo nakazuje, by środki ochrony roślin przechowywać w specjalnie wydzielonych do tego miejscach i w szczelnie zamkniętych opakowaniach. W małym gospodarstwie można do tego użyć zamykanej na klucz szafy albo skrzyni. Taki mebel musi być wykonany z nienasiąkliwego i ognioodpornego materiału, a także posiadać stabilne dno. W tym samym pomieszczeniu, gdzie znajdują się środki ochrony roślin, nie można przechowywać żywności czy pasz dla zwierząt. W okolicy nie mogą znajdować się także materiały łatwopalne. Szafka musi być również z daleka od pieca i źródeł wody. Bardzo ważny jest także fakt, że miejsce przechowywania środków ochrony roślin musi być właściwie oznakowane. Radzimy na takiej szafie zamontować tabliczkę z napisem "Uwaga! Środki ochrony roślin", a przy drzwiach wejściowych do pomieszczenia kolejną – tym razem z napisem "Nieupoważnionym wstęp wzbroniony". Zarówno szafka czy skrzynia, jak i drzwi wejściowe muszą posiadać zamek albo kłódkę, aby możliwe było skuteczne zamknięcie pomieszczenia. Do takich miejsc nie mogą bowiem mieć dostępu osoby postronne, a szczególnie powinniśmy bronić dostępu dzieci. Jeśli w naszym gospodarstwie przechowuje się dużą ilość środków ochrony roślin – potrzebne będzie wyznaczenie specjalnego magazynu służącego tylko do tego celu. Taki magazyn powinien posiadać metalowe regały, powinien być wyposażony w wentylację (wystarczy skutecznie działająca wentylacja grawitacyjna). Jeśli w pomieszczeniu jest okno, powinno być ono z szybami ograniczającymi oddziaływanie promieni słonecznych i zaopatrzone w kraty. Optymalny zakres temperatur do ich składowania wynosi od 5 do 25°C. Szczegóły dotyczące warunków składowania środków ochrony znajdziemy w etykiecie.

Co robić ze zużytymi opakowaniami po środkach ochrony roślin

Od 1 stycznia 2014 roku rolnicy mają obowiązek zwrotu opakowań po środkach ochrony roślin sklasyfikowanych jako niebezpieczne. Nie wszystkie opakowania należy zwracać. Opakowania po nietoksycznych i niezagrażających środowisku środkach można traktować jak inne śmieci. Gdzie jednak szukać informacji, czy środek zagraża środowisku i należy go zwrócić do dystrybutora? Wyraźnie informuje nas o tym etykieta. Jeśli środek ochrony roślin zagraża środowisku, może zatruć wodę, jest szkodliwy dla ludzi czy zwierząt, nie lekceważ jej zapisów i koniecznie zwróć opakowanie po preparacie w miejscu zakupu. Zwrot opakowań jest bezpłatny, a o tym, gdzie należy zwrócić puste opakowanie musi nas poinformować sprzedawca. Najczęściej puste opakowania można po prostu zwrócić w miejscu zakupu – w sklepie, w hurtowni bądź u dystrybutora. Trzeba pamiętać, że punkty te mają prawo odmówić przyjęcia brudnych opakowań z resztkami pestycydu, czy też z produktami przeterminowanymi oraz opakowań zbiorczych, w których nie znajdował się bezpośrednio preparat ochrony roślin. Folie czy kartony, w których znajdowały się butelki z pestycydami można wyrzucić do ogólnych pojemników na segregowane odpady. Niespełnienie obowiązku może skutkować nałożeniem grzywny.

Ta strona wykorzystuje pliki cookies m. in. w celach dostosowania do potrzeb użytkowników, poprawy bezpieczeństwa, statystycznych i reklamowych. Możesz zmienić ustawienia obsługi cookies w przeglądarce internetowej. Korzystając z naszych stron bez zmiany tych ustawień wyrażasz zgodę na wykorzystanie przez nas plików cookies.
Dowiedz sie więcej na temat polityki cookies » Dowiedz sie więcej na temat polityki prywatności »